Shloka 35
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तैः पुनः प्रबलोत्साहैः प्रोत्साहितपराक्रमाः / बहुस्त्रीपरिवाराश्च विविधायुधमण्डिताः
Transliteration
taiḥ punaḥ prabalotsāhaiḥ protsāhitaparākramāḥ / bahustrīparivārāśca vividhāyudhamaṇḍitāḥ
Translation
पुन्हा त्या प्रबळ उत्साही लोकांनी त्यांचा पराक्रम चेतविला; ते अनेक स्त्रियांच्या परिघात आणि विविध शस्त्रांनी सज्ज होते.
Word by Word
तैःby them
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (Adverb: repetition)
प्रबल-उत्साहैःwith strong enthusiasm
प्रबल-उत्साहैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootप्रबल (प्रातिपदिक) + उत्साह (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (Descriptive: प्रबलः उत्साहः), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रोत्साहित-पराक्रमाःwhose valor was stirred up
प्रोत्साहित-पराक्रमाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of implied subject)
TypeAdjective
Rootप्र+उत्+सह् (धातु) → प्रोत्साहित (कृदन्त, क्त/PPP) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: प्रोत्साहितः पराक्रमः येषाम्/येषां ते), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषण (having encouraged valor)
बहु-स्त्री-परिवाराःhaving many women as retinue
बहु-स्त्री-परिवाराः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक) + परिवार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: बह्व्यः स्त्रियः परिवारः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (Conjunction)
विविध-आयुध-मण्डिताःadorned with various weapons
विविध-आयुध-मण्डिताः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP from मण्ड्)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: विविधैः आयुधैः मण्डिताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन