Shloka 12
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
हाहेति दूरं क्रन्दन्त्यः पर्यश्रु समरोदिषुः / दपणानां वर्मणां च ध्वजानां खड्गसंपदाम्
Transliteration
hāheti dūraṃ krandantyaḥ paryaśru samarodiṣuḥ / dapaṇānāṃ varmaṇāṃ ca dhvajānāṃ khaḍgasaṃpadām
Translation
‘हाहा!’ असे म्हणत त्या दूरवर आक्रोश करीत अश्रूंनी भरून रडू लागल्या. आरसे, कवच, ध्वज आणि खड्गसंपदा यांचाही क्षय होऊ लागला.
Word by Word
हाहा“Alas! Alas!”
हाहा:
सम्बोधन/उद्गार
TypeIndeclinable
Rootहाहा (अव्यय/उद्गार)
Formउद्गार (interjection)
इतिthus
इति:
वाक्यसम्बन्ध (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-प्रत्यवमर्शक अव्यय (quotative particle)
दूरम्far (away)
दूरम्:
क्रियाविशेषण (देश/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially)
क्रन्दन्त्यःcrying
क्रन्दन्त्यः:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeVerb
Rootक्रन्द् (धातु)
Formशतृ (Present Active Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘crying’
परि-अश्रुwith streaming tears
परि-अश्रु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरि + अश्रु (अव्यय/धात्वनुकरण)
Formक्रियाविशेषण अव्यय; ‘with tears all around/abundantly’ (usage as adverb)
सम्-अरोदिषुःthey wept
सम्-अरोदिषुः:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्गः सम्
दर्पणानाम्of mirrors
दर्पणानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदर्पण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
वर्मणाम्of armours
वर्मणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
ध्वजानाम्of banners
ध्वजानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
खड्ग-संपदाम्of collections of swords
खड्ग-संपदाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक) + संपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (खड्गानां संपदः) — ‘wealth/collection of swords’