Shloka 28
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
अनिकेतान्तरिक्षास्ते भुवर्लोका दिवौकसः / आदित्या ऋभवो विश्वे साध्याश्च पितरस्तथा
Transliteration
aniketāntarikṣāste bhuvarlokā divaukasaḥ / ādityā ṛbhavo viśve sādhyāśca pitarastathā
Translation
ते आकाशात अनिकेत—भुवर्लोकातील दिवौकस आहेत. आदित्य, ऋभव, विश्वेदेव, साध्य तसेच पितरही (तेथे आहेत).
Word by Word
अनिकेत-अन्तरिक्षाःthe homeless (beings) of the mid-region
अनिकेत-अन्तरिक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनिकेत (प्रातिपदिक) + अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—‘अनिकेताः’ (homeless) इति विशेषणेन ‘अन्तरिक्षाः’
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भुवः-लोकाःworlds of Bhuvar
भुवः-लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवः (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘of Bhuvar’)
दिवौकसःheaven-dwellers
दिवौकसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दिवौकस्’ = ‘heaven-dweller’
आदित्याःĀdityas
आदित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऋभवःRibhus
ऋभवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विश्वेthe Viśvedevas
विश्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘विश्वे (देवाः)’ इति प्रसिद्धगणनाम
साध्याःSādhyas
साध्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
पितरःPitṛs (ancestors)
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पितृ-शब्द (irregular declension)
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)