Shloka 23
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
शृङ्गारप्रायभूषाणां शार्दूलश्यामलत्विषाम् / वीणासंयतपाणीनां शक्तीनां निर्ययौ बलम्
Transliteration
śṛṅgāraprāyabhūṣāṇāṃ śārdūlaśyāmalatviṣām / vīṇāsaṃyatapāṇīnāṃ śaktīnāṃ niryayau balam
Translation
श्रृंगारप्रधान भूषणांनी सजलेल्या, वाघासारख्या श्याम तेजाच्या, आणि वीणा धारण केलेल्या हातांच्या शक्तींचे सैन्य बाहेर पडले.
Word by Word
शृङ्गार-प्राय-भूषाणाम्of those whose ornaments were mostly decorative/erotic
शृङ्गार-प्राय-भूषाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशृङ्गार (प्रातिपदिक) + प्राय (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘शृङ्गारप्रायाणि भूषणानि येषाम्’ (ornaments mostly erotic/ornate)
शार्दूल-श्यामल-त्विषाम्of those with tiger-like dark luster
शार्दूल-श्यामल-त्विषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशार्दूल (प्रातिपदिक) + श्यामल (प्रातिपदिक) + त्विष्/त्विषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (त्विष्), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘शार्दूलवत् श्यामला त्विषः येषाम्’ = having tiger-like dark radiance
वीणा-संयत-पाणीनाम्of those whose hands were occupied with vīṇās
वीणा-संयत-पाणीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवीणा (प्रातिपदिक) + सं-यम् (धातु) → संयत (कृदन्त) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘वीणया संयताः पाणयः येषाम्’ = hands engaged/held with vīṇā
शक्तीनाम्of the powers/śaktis
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
निर्ययौwent out/emerged
निर्ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
बलम्the force/host
बलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्तृ/कर्म-प्रयोगानुसार (here: subject)