Shloka 12
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
सिंहासनसभां चैव नवरत्नमयीं शुभाम् / मध्ये सिंहासनं दिव्यं चिन्तामणिवीनिर्मितम्
Transliteration
siṃhāsanasabhāṃ caiva navaratnamayīṃ śubhām / madhye siṃhāsanaṃ divyaṃ cintāmaṇivīnirmitam
Translation
तेथे शुभ नवरत्नमयी सिंहासनसभा होती; तिच्या मध्यभागी चिंतामणी रत्नाने निर्मित दिव्य सिंहासन होते।
Word by Word
सिंहासन-सभाम्throne-hall
सिंहासन-सभाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक) + सभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — सिंहासनस्य सभा/सिंहासनयुक्ता सभा (throne-hall)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक/conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक/emphatic particle)
नव-रत्न-मयीम्made of nine gems
नव-रत्न-मयीम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — नवरत्नैः मयी (made of nine gems); विशेषणम् (qualifying सभाम्)
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सभाम्)
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (सप्तमी-प्रयोगे/locative adverb)
सिंहासनम्throne
सिंहासनम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिव्यम्splendid/divine
दिव्यम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सिंहासनम्)
चिन्तामणि-वी-निर्मितम्fashioned from a wish-fulfilling gem (cintāmaṇi)
चिन्तामणि-वी-निर्मितम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + वी (प्रातिपदिक/उपसर्गवत् ‘विशेषेण’) + निर्मित (कृदन्त, √मा with नि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः (क्त) ‘निर्मित’ = fashioned; समासः (तत्पुरुषः) — चिन्तामणिना (विशेषेण) निर्मितम्; विशेषणम् (qualifying सिंहासनम्)