Shloka 74
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तां विलोक्य महादेवीं देवाः सर्वे सवासवाः / प्रणेमुर्मुदितात्मानो भूयोभूयो ऽखिलात्मिकम्
Transliteration
tāṃ vilokya mahādevīṃ devāḥ sarve savāsavāḥ / praṇemurmuditātmāno bhūyobhūyo 'khilātmikam
Translation
त्या महादेवीला पाहून, इंद्रासह सर्व देव आनंदितचित्त होऊन, अखिलात्मिका देवीला पुन्हा पुन्हा प्रणाम करू लागले।
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि+लोक् (धातु) → विलोक्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव (gerund/absolutive) ‘having seen’
महादेवीम्the great Goddess
महादेवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (महती देवी)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (qualifier of देवाः)
सtogether with
स:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (with)
वासवाः(with) Indra(s) / with Vāsava (Indra)
वासवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘Indras’/‘with Indra’ sense in plural per context
प्रणेमुःbowed down
प्रणेमुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+नम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; धातु: नम् (to bow) with उपसर्ग pra
मुदितjoyful
मुदित:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुद् (धातु) → मुदित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘gladdened’
आत्मानःwhose hearts were delighted
आत्मानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (मुदितात्मानः = मुदितः आत्मा येषाम्)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त्यर्थक क्रियाविशेषण (adverb: again/more)
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (again and again)
अखिलall, entire
अखिल:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (समासाङ्ग)
आत्मिकाम्whose essence is all (all-souled)
आत्मिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्मिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (अखिलस्य आत्मा/स्वरूपं या)