Shloka 29
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
शिवेनैवमवज्ञाता दुःखिता शैलकन्यका / अनुज्ञया ततः पित्रोस्तपः कर्तुमगाद्वनम्
Transliteration
śivenaivamavajñātā duḥkhitā śailakanyakā / anujñayā tataḥ pitrostapaḥ kartumagādvanam
Translation
शिवाने अशा प्रकारे अवज्ञा केल्याने शैलकन्या (पार्वती) दुःखी झाली. मग पित्याची परवानगी घेऊन ती तप करण्यासाठी वनात गेली.
Word by Word
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
अवज्ञाताdisrespected
अवज्ञाता:
Karta-anvayi (कर्तृसम्बन्धी/विषय-विशेषण)
TypeVerb
Rootअव+ज्ञा (धातु)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
दुःखिताdistressed
दुःखिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त
शैलकन्यकाthe mountain’s daughter (Pārvatī)
शैलकन्यका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक) + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘शैलस्य कन्यका’ = पार्वती)
अनुज्ञयाwith permission
अनुज्ञया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
पित्रोःof (her) two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचनम्
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्
कर्तुम्to perform
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to do/perform’
अगात्went
अगात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्