Shloka 81
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
एवसुक्तो ऽब्रवीदेनं नाहं मृत्युजरान्विताः / प्रजाः स्रक्ष्यामि भद्रं ते स्थितो ऽहं त्वं सृज प्रभो
Transliteration
evasukto 'bravīdenaṃ nāhaṃ mṛtyujarānvitāḥ / prajāḥ srakṣyāmi bhadraṃ te sthito 'haṃ tvaṃ sṛja prabho
Translation
असे सांगितल्यावर तो म्हणाला—“तुझे कल्याण असो; मी मृत्यु व जरा-युक्त प्रजा निर्माण करणार नाही. मी स्थिर आहे; हे प्रभो, तूच सृजन कर.”
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय
उक्तःhaving been spoken to/addressed
उक्तः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकाले कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एनम्to him
एनम्:
सम्प्रदान/प्रति (Prati/प्रति-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
मृत्यु-जर-अन्विताःendowed with death and old age
मृत्यु-जर-अन्विताः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootमृत्यु + जरा + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (मृत्युना जरया च अन्विताः)
प्रजाःcreatures
प्रजाः:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
स्रक्ष्यामिI will create
स्रक्ष्यामि:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग
तेto you/for you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Sampradāna/Sambandha)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम
स्थितःstanding/remaining
स्थितः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
सृजcreate
सृज:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रभोO lord
प्रभो:
सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन