Shloka 77
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
नीलग्रीवान्सहस्राक्षान् सर्वांश्चैव क्षमाचरान् / अदृश्यान्सर्वभूतानां महायोगान्महौजसः
Transliteration
nīlagrīvānsahasrākṣān sarvāṃścaiva kṣamācarān / adṛśyānsarvabhūtānāṃ mahāyogānmahaujasaḥ
Translation
ते नीलग्रीव, सहस्रनेत्र आणि सर्वच क्षमाशील आचरण करणारे; सर्व प्राण्यांना अदृश्य, महायोगी व महातेजस्वी होते।
Word by Word
नील-ग्रीवान्blue-necked
नील-ग्रीवान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः/कर्मधारयप्रायः (नीला ग्रीवा येषाम्); विशेषणम्
सहस्र-अक्षान्thousand-eyed
सहस्र-अक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र (संख्या/प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः द्विगुः; विशेषणम्
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थकः
क्षमाचरान्earth-dwellers
क्षमाचरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक/कृदन्त, चर् धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (क्षमायां चरन्ति); कर्तृवाचक-नाम
अदृश्यान्invisible
अदृश्यान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअदृश्य (प्रातिपदिक; नञ् + दृश्य)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम्
सर्व-भूतानाम्of all beings
सर्व-भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम् (Genitive plural); समासः तत्पुरुषः
महā-योगान्great yogins / great yoga-practitioners
महā-योगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः कर्मधारयः; विशेष्य-नाम
महā-ओजसःof great vigor
महā-ओजसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहā (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (विसर्गान्त-रूपम्); समासः कर्मधारयः; विशेषणम्