Shloka 73
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
स्थूल शीर्षानष्टदंष्ट्रान् द्विजिह्वांस्तु त्रिलोचनान् / अन्नादान्पिशितादांश्च आज्यपान्सोमपोस्तथा
Transliteration
sthūla śīrṣānaṣṭadaṃṣṭrān dvijihvāṃstu trilocanān / annādānpiśitādāṃśca ājyapānsomapostathā
Translation
ते स्थूलशिर, दंष्ट्रारहित, द्विजिह्वा व त्रिलोचन होते; अन्नभोजी, मांसभोजी, घृतपान करणारे तसेच सोमपान करणारेही होते।
Word by Word
स्थूलlarge, bulky
स्थूल:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्थूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (कर्म) बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective)
शीर्षान्heads
शीर्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशीर्षन्/शीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Accusative plural)
नष्ट-दंष्ट्रान्with ruined/broken fangs
नष्ट-दंष्ट्रान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त, नश् धातु) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः कर्मधारयः; विशेषणम्
द्वि-जिह्वान्two-tongued
द्वि-जिह्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या) + जिह्वा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः द्विगुः (numeral compound); विशेषणम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः/विरोधार्थकः (particle, adversative/emphatic)
त्रि-लोचनान्three-eyed
त्रि-लोचनान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः द्विगुः; विशेषणम्
अन्न-आदान्food-eaters
अन्न-आदान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + आद (कृदन्त/प्रातिपदिक, आ√दा धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (अन्नम् आदन्ति इति); विशेषणम्
पिशित-आदान्flesh-eaters
पिशित-आदान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपिशित (प्रातिपदिक) + आद (कृदन्त/प्रातिपदिक, आ√दा धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (पिशितम् आदन्ति); विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः (conjunction)
आज्य-पान्ghee-drinkers
आज्य-पान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआज्य (प्रातिपदिक) + प (कृदन्त/प्रातिपदिक, पा धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (आज्यम् पिबन्ति); विशेषणम्
सोम-पान्Soma-drinkers
सोम-पान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसोम (प्रातिपदिक) + प (कृदन्त/प्रातिपदिक, पा धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (सोमम् पिबन्ति); विशेषणम्
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb: 'thus/also')