Shloka 24
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
पुलस्त्यं च तथोदानाद्व्यानाच्च पुलहं पुनः / समानजो वसिष्ठश्च ह्यपानान्निर्ममे क्रतुम्
Transliteration
pulastyaṃ ca tathodānādvyānācca pulahaṃ punaḥ / samānajo vasiṣṭhaśca hyapānānnirmame kratum
Translation
उदानापासून पुलस्त्य, आणि व्यानापासून पुन्हा पुलह याची निर्मिती केली। समानापासून वसिष्ठ उत्पन्न झाला, आणि अपानापासून क्रतु निर्माण केला।
Word by Word
pulastyaṃPulastya
pulastyaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (प्रकार-अव्यय)
udānātfrom udāna (vital breath)
udānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootudāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
vyānātfrom vyāna (vital breath)
vyānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvyāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
pulahaṃPulaha
pulahaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpulaha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormKāla/āvṛtti-avyaya (काल/आवृत्ति-अव्यय, adverb: again)
samāna-jaḥborn from samāna (breath)
samāna-jaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamāna (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक; from √jan)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: samānāt jātaḥ (born from samāna)
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormHetu/niścaya-nipāta (हेतु/निश्चय-निपात, particle: indeed/for)
apānātfrom apāna (vital breath)
apānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootapāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
nirmamecreated
nirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√mā (धातु: मा/माङ्)
FormLaṅ (लङ्), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन); parasmaipada
kratuṃKratu (sage)
kratuṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)