Shloka 77
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ततः कालेन महता तासामेव विपर्ययात् / संगलोलात्मको भावस्तदा ह्याकस्मिको ऽभवत्
Transliteration
tataḥ kālena mahatā tāsāmeva viparyayāt / saṃgalolātmako bhāvastadā hyākasmiko 'bhavat
Translation
नंतर मोठा काळ गेल्यावर, त्यांच्याच परिवर्तनामुळे, चंचलतास्वरूप असा भाव तेव्हा अचानक उत्पन्न झाला।
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (thereafter)
कालेनby time
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन — by time
महताgreat (long)
महता:
Karana-anvaya (करणसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन — great/long
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन — of them
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
विपर्ययात्due to reversal
विपर्ययात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविपर्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन — from reversal/change
संगलोलात्मकःof unstable nature
संगलोलात्मकः:
Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंगलोल + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (संगलोलः आत्मकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — having the nature of agitation/instability
भावःa condition
भावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — state/condition
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
आकस्मिकःsudden
आकस्मिकः:
Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeAdjective
Rootआकस्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — sudden/accidental
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — became