Shloka 125
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
एवं नयः प्रवृत्तस्तु द्वितीये वृष्टिसर्जने / ये परस्तादपां स्तोकाः संपाताः पुथिवीतले
Transliteration
evaṃ nayaḥ pravṛttastu dvitīye vṛṣṭisarjane / ye parastādapāṃ stokāḥ saṃpātāḥ puthivītale
Translation
अशा प्रकारे दुसऱ्या वर्षा-सर्जनात हा क्रम प्रवृत्त झाला. पाण्याचे जे थेंब पुढे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर येऊन पडले.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
नयःmethod, course (of events)
नयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
प्रवृत्तःoccurred, proceeded
प्रवृत्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त (प्रवृत्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) used predicatively
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वय (but/indeed)
द्वितीयेin the second
द्वितीये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th case), एकवचन; विशेषणम्
वृष्टि-सर्जनेin the creation/production of rain
वृष्टि-सर्जने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवृष्टि-सर्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृष्टेः सर्जने)
येwhich/those who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
परस्तात्afterwards, beyond
परस्तात्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्तात् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: afterwards/beyond)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
स्तोकाःdrops
स्तोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
संपाताःfallen down, descended
संपाताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√पत् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त (संपात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)
पृथिवी-तलेon the surface of the earth
पृथिवी-तले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः तले)