Shloka 7
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
प्रजासर्गं समासेन द्वितीयस्य महात्मनः / आसन्वै तुषिता देवा मनोः स्वारोचिषे ऽन्तरे
Transliteration
prajāsargaṃ samāsena dvitīyasya mahātmanaḥ / āsanvai tuṣitā devā manoḥ svārociṣe 'ntare
Translation
दुसऱ्या महात्मा मनूच्या काळातील प्रजासृष्टीचा हा संक्षेप आहे; स्वारोचिष मनूच्या मन्वंतरात तुषित देव होते.
Word by Word
prajā-sargamcreation of beings
prajā-sargam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootprajā + sarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (prajānāṃ sargaḥ = creation of creatures)
samāsenabriefly
samāsena:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamāsa (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् तृतीया-रूपेण अव्ययप्रयोग; साधन/प्रकारवाचक (briefly/in summary)
dvitīyasyaof the second
dvitīyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (of the second)
mahātmanaḥof the great-souled one
mahātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारय-समास (mahān ātmā yasya/mahān ātmā = great-souled)
āsanwere
āsan:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
vaiindeed
vai:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/प्रमाणसूचक निपात (indeed)
tuṣitāḥthe Tuṣita (gods)
tuṣitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Roottuṣita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नामरूपेण (Tuṣita as class of gods)
devāḥgods
devāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
manoḥof Manu
manoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
svārociṣein (the time of) Svārociṣa
svārociṣe:
Adhikarana (अधिकरण/Location-in-time)
TypeNoun
Rootsvārociṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (svārociṣe manuau)
antareduring/in the interval
antare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालवाचक (in the interval/during)