Shloka 54
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
वृत्तिराशी च वादश्च शबरश्च चतुर्दश / अमिताभाः स्मृता ह्येते देवाः स्वारोचिषेंऽतरे
Transliteration
vṛttirāśī ca vādaśca śabaraśca caturdaśa / amitābhāḥ smṛtā hyete devāḥ svārociṣeṃ'tare
Translation
वृत्ती, राशी, वाद व शबर—हे चौदा; स्वारोचिष मन्वंतरात हे देव ‘अमिताभ’ म्हणून स्मृत आहेत.
Word by Word
वृत्तिःactivity/occurrence
वृत्तिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राशीheap/mass
राशी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'राशि' शब्दः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
वादःspeech/dispute
वादः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
शबरःŚabara (name)
शबरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशबर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्राय संख्यावाचक; प्रथमा, बहुवचन-सम्बन्धे (fourteen)
अमिताभाःof immeasurable splendor
अमिताभाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमित (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि (अमिता आभा येषाम्)
स्मृताःare called/remembered
स्मृताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावः ('are said/remembered')
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (particle: 'indeed')
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वारोचिषेin (the manvantara of) Svārociṣa
स्वारोचिषे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootस्वारोचिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मन्वन्तर-नाम
अन्तरेin the period
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'अन्तर' = interval/period