Shloka 46
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तेषां बभूव देवानां शिबिरिन्द्रः प्रतापवान् / सप्तर्षयोंऽतरे ये च तान्निबोधत सत्तमाः
Transliteration
teṣāṃ babhūva devānāṃ śibirindraḥ pratāpavān / saptarṣayoṃ'tare ye ca tānnibodhata sattamāḥ
Translation
त्या देवांमध्ये प्रतापवान शिबिरिंद्र झाला. आणि त्या अंतरकाळातील जे सप्तर्षी आहेत, तेही जाणून घ्या, हे सत्तमांनो.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
शिबिर-इन्द्रःŚibirindra (leader named Śibiri/Indra among them)
शिबिर-इन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिबिर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव): ‘शिबिराणाम् इन्द्रः’/‘शिबिर-नामकः इन्द्रः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतापवान्mighty, valorous
प्रतापवान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सप्त-ऋषयःthe seven sages
सप्त-ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical): ‘सप्त ऋषयः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अन्तरेin the interval/among
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
येwho
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
तान्them
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
निबोधतknow/learn (you all)
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
सत्तमाःO best of the good
सत्तमाः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), बहुवचन; संबोधन