Shloka 43
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सत्याः सुरूपाः सुधियो हरयश्च गणाः स्मृताः / पुलस्त्यपुत्रास्ते देवास्तामसस्यान्तरे मनोः
Transliteration
satyāḥ surūpāḥ sudhiyo harayaśca gaṇāḥ smṛtāḥ / pulastyaputrāste devāstāmasasyāntare manoḥ
Translation
सत्य, सुरूप, सुधी आणि हरि असे गण स्मृत झाले आहेत. हे पुलस्त्यपुत्र देव तामस मनूच्या अंतरकाळात मानले गेले आहेत.
Word by Word
सत्याःtruthful
सत्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (adjective)
सुरूपाःhandsome, well-formed
सुरूपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसुरूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
सुधियःwise, of good intellect
सुधियः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
हरयःthe Haris (a class/name)
हरयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
गणाःgroups, hosts
गणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare said/remembered
स्मृताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)
पुलस्त्य-पुत्राःsons of Pulastya
पुलस्त्य-पुत्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘पुलस्त्यस्य पुत्राः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तामसस्यof Tāmasa
तामसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘तामस’ इति मनोः विशेषण (of Tāmasa [Manu])
अन्तरेin the period/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (locative)
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन