Shloka 2
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सूत उवाच मन्वन्तराणि यानि स्युरतीतानागतानि ह / समासा द्विस्तराच्चैव ब्रुवतो मे निबोधत
Transliteration
sūta uvāca manvantarāṇi yāni syuratītānāgatāni ha / samāsā dvistarāccaiva bruvato me nibodhata
Translation
सूत म्हणाले— जी मन्वंतरे झाली आहेत आणि जी पुढे येणार आहेत, ती मी संक्षेपाने आणि विस्ताराने—दोन्ही प्रकारे सांगतो; माझे म्हणणे लक्ष देऊन ऐका।
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन
मन्वन्तराणिmanvantaras
मन्वन्तराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
यानिwhich
यानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; सम्बन्धक (relative)
स्युःmay be / are
स्युः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष बहुवचन (3rd pl)
अतीतानागतानिpast and future
अतीतानागतानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअतीत + अनागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘अतीतानि च अनागतानि च’
हindeed
ह:
Discourse marker (वाक्यचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formपादपूरण/निपात (emphatic particle)
समासाःsummaries
समासाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (Nom pl); ‘summaries’
द्विस्तरात्in two ways/at two levels
द्विस्तरात्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootद्विस्तर (प्रातिपदिक: द्वि + स्तर)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (Abl sg); ‘from two levels/ways’ (brief and detailed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
ब्रुवतःof (me) who am speaking
ब्रुवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) + शतृ (कृत्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग षष्ठी एकवचन (Gen sg); ‘of me speaking’
मेmy / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन (Gen/Dat sg); अत्र षष्ठी (my)
निबोधतunderstand, listen attentively
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष बहुवचन (2nd pl)