Shloka 189
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सो ऽहं प्रजानिमित्तं त्वां हनिष्यामि वसुन्धरे / यदि मे वचनं नाद्य करिष्यसि जगद्धितम्
Transliteration
so 'haṃ prajānimittaṃ tvāṃ haniṣyāmi vasundhare / yadi me vacanaṃ nādya kariṣyasi jagaddhitam
Translation
म्हणून हे वसुंधरे, जर तू आज जगाच्या कल्याणासाठी माझे वचन पाळले नाहीस, तर प्रजेच्या हितासाठी मी तुझा वध करीन.
Word by Word
सःhe/that (I)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रजा-निमित्तम्for the sake/cause of the subjects
प्रजा-निमित्तम्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + निमित्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): प्रजायाः निमित्तम्; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; हेत्वर्थे (for the sake of)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd), एकवचन
हनिष्यामिI will kill
हनिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
वसुन्धरेO Earth
वसुन्धरे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional conjunction)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन; स्वाम्यर्थे
वचनम्command/word
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; करिष्यसि इत्यस्य कर्म
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
करिष्यसिyou will do
करिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (simple future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
जगत्-हितम्the welfare of the world
जगत्-हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + हित (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: जगतः हितम्; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; करिष्यसि इत्यस्य कर्म