Shloka 180
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
कृताञ्जलिपुटा देवी पूज्या लोकैस्त्रिभिः सादा / उवाच वैनं नाधर्मः स्त्रीवधे परिपश्यति
Transliteration
kṛtāñjalipuṭā devī pūjyā lokaistribhiḥ sādā / uvāca vainaṃ nādharmaḥ strīvadhe paripaśyati
Translation
हात जोडून, त्रिलोकीत सदा पूज्य देवी वैन्याला म्हणाली—स्त्रीवधात धर्म दिसत नाही।
Word by Word
कृत-अञ्जलि-पुटाwith hands folded (in añjali)
कृत-अञ्जलि-पुटा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त, √कृ) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृतः अञ्जलिपुटः यस्याः)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूज्याworthy of worship
पूज्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त, √पूज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be worshipped’)
लोकैःby the worlds/people
लोकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
त्रिभिःby three (i.e., the three worlds)
त्रिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
उवाचsaid, spoke
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैनम्to Vaina (Vainya)
वैनम्:
Sambodhyatva/Karma (सम्बोधनार्थ-प्रति/कर्म)
TypeNoun
Rootवैन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अधर्मःunrighteousness, adharma
अधर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्त्री-वधेin the killing of a woman
स्त्री-वधे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः वधः)
परिपश्यतिsees, considers
परिपश्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि+पश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन