Shloka 158
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सर्वकामदुघा गावः पृटके पुटके मधु / एतस्मिन्नेव काले तु यजतस्तस्य वै मखे
Transliteration
sarvakāmadughā gāvaḥ pṛṭake puṭake madhu / etasminneva kāle tu yajatastasya vai makhe
Translation
गायी सर्वकामदुघा होत्या; पिटके-पुटक्यात मधु होते. त्याच काळी तो यजमान आपल्या यज्ञात आहुती देत होता.
Word by Word
सर्वकामदुघाःyielding all desires
सर्वकामदुघाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-काम-दुघा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (fem. nom. pl. adjective)
गावःcows
गावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (fem. nom. pl.)
पृटकेin the pṛṭaka (vessel/skin-bag)
पृटके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (neut. loc. sg.)
पुटकेin the puṭaka (container)
पुटके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (neut. loc. sg.)
मधुhoney
मधु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (neut. nom./acc. sg.)
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (pronoun loc. sg.)
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (masc. loc. sg.)
तुbut/then
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrastive particle)
यजतःof (him) sacrificing
यजतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-समासिक), षष्ठी (6th), एकवचन; ‘यजत्’ = sacrificing; gen. sg. (of the sacrificer)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (pronoun gen. sg.)
वैindeed
वै:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
मखेin the sacrifice
मखे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (masc. loc. sg.)