Shloka 15
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
होता यज्वा तथा ह्येते परिक्रान्ताः परावताः / इत्येता देवता ह्यासन्मनोः स्वारोचिषान्तरे
Transliteration
hotā yajvā tathā hyete parikrāntāḥ parāvatāḥ / ityetā devatā hyāsanmanoḥ svārociṣāntare
Translation
होता व यज्वा—हे सर्व दूरवर परिक्रमा करणारे होते; स्वारोचिष मन्वंतरात मनूच्या काळी हेच देवता होते।
Word by Word
होताHotṛ priest
होता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहु (धातु) → होतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); होतृ-शब्दः (agent noun: sacrificer/priest)
यज्वाsacrificer
यज्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज् (धातु) → यज्वन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); यज्वन्-शब्दः (one who sacrifices)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-अव्यय (adverb)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
परिक्रान्ताःhaving gone around / traversed
परिक्रान्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + क्रम् (धातु) → परिक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past active/passive participle usage), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
परावताःdistant/far-reaching
परावताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-अव्यय (quotative particle)
एताःthese (f.)
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
देवताःdeities
देवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
मनॊःof Manu
मनॊः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
स्वारोचिष-अन्तरेin the Svārociṣa (Manvantara) period
स्वारोचिष-अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वारोचिष + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वारोचिषः अन्तरम्)