Shloka 85
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
अनित्यभावाद्देवानां मन्त्रोत्पत्तिः पुनः पुनः / द्वापरेषु पुनर्भेदाः श्रुतीनां परिकीर्त्तिताः
Transliteration
anityabhāvāddevānāṃ mantrotpattiḥ punaḥ punaḥ / dvāpareṣu punarbhedāḥ śrutīnāṃ parikīrttitāḥ
Translation
देवांच्या अनित्यभावामुळे मंत्रांची उत्पत्ती पुन्हा पुन्हा होते; आणि द्वापर युगांत श्रुतींचे भेदही पुनः पुनः सांगितले गेले आहेत.
Word by Word
अनित्य-भावात्from impermanence
अनित्य-भावात्:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootअनित्य (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषप्राय (अनित्यः भावः); पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ (ablative of cause)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
मन्त्र-उत्पत्तिःthe arising of mantras
मन्त्र-उत्पत्तिः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मन्त्राणाम् उत्पत्तिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Avyaya (अव्यय/time)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/कालवाचक (adverb: again)
पुनःagain and again
पुनः:
Avyaya (अव्यय/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
द्वापरेषुin the Dvāpara ages
द्वापरेषु:
Adhikarana (अधिकरण/location/time)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरणे
पुनःagain
पुनः:
Avyaya (अव्यय/time)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/कालवाचक
भेदाःdivisions
भेदाः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
श्रुतीनाम्of the Śrutis
श्रुतीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
परिकीर्त्तिताःhave been proclaimed
परिकीर्त्तिताः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootपरि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (भेदाः) इत्यस्य विधेय