Shloka 82
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सहस्रमन्यद्विज्ञेयमृषि भिर्विशतिं विना / एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः
Transliteration
sahasramanyadvijñeyamṛṣi bhirviśatiṃ vinā / etadaṅgirasāṃ proktaṃ teṣāmāraṇyakaṃ punaḥ
Translation
आणखी एक सहस्र जाणावे, पण ऋषींचे वीस वगळून. हे अंगिरसांचे सांगितले आहे; आणि पुन्हा त्यांचे आरण्यकही आहे.
Word by Word
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अन्यत्another; additional
अन्यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विज्ञेयम्is to be known
विज्ञेयम्:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/भाव्य); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be known)
ऋषिभिःby the sages
ऋषिभिः:
Karana (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/तृतीया), बहुवचन
विशतिम्twenty
विशतिम्:
Karma (कर्म/द्वितीया)
TypeNoun
Rootविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक
विनाwithout; except
विना:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (prepositional indeclinable: without); द्वितीयासह (governs accusative)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
अङ्गिरसाम्of the Aṅgirases
अङ्गिरसाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
प्रोक्तम्has been declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया/भूतकर्मणि)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
आरण्यकम्the Āraṇyaka (forest-text section)
आरण्यकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआरण्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुनःagain; further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण