Shloka 24
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ततो यानि गतान्यूर्ध्वं यजूष्यादित्यमडलम् / तानि तस्मै ददौ तुष्टः सूर्यो वै ब्रह्मरातये
Transliteration
tato yāni gatānyūrdhvaṃ yajūṣyādityamaḍalam / tāni tasmai dadau tuṣṭaḥ sūryo vai brahmarātaye
Translation
मग आदित्य-मंडलाच्या वर गेलेली जी यजुः-मंत्रे होती, ती प्रसन्न झालेल्या सूर्यदेवाने ब्रह्मरातीला दिली.
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (काल-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
यानिwhich (things)
यानि:
सम्बन्ध (Relative; correlates with तानि)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun: which)
गतानिgone, having reached
गतानि:
विशेषण (qualifier of यानि)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन (gone/reached)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण (adverb of direction)
यजूंषिYajus verses (Yajurveda passages)
यजूंषि:
कर्म (Karma/Object; of ददौ)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; बहुवचन
आदित्य-मण्डलम्the solar orb
आदित्य-मण्डलम्:
अधिकरण/गति-लक्ष्य (Goal/locative sense implied with गतानि)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आदित्यस्य मण्डलम् = the orb of the Sun)
तानिthose (things)
तानि:
कर्म (Karma/Object; of ददौ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); बहुवचन
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative); एकवचन
ददौgave
ददौ:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject सूर्यः)
TypeVerb
Root√तुष् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
सूर्यःthe Sun (god)
सूर्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
ब्रह्मरातयेto Brahmarāti (name)
ब्रह्मरातये:
सम्प्रदान (Recipient; apposition to तस्मै)
TypeNoun
Rootब्रह्मराति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative); एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)