Shloka 175
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
इत्येष कीत्तितः सर्गो मनोः स्वायंभुवस्य ते / प्रतिसंधिं तु वक्ष्यामि तस्य चैवापरस्य च
Transliteration
ityeṣa kīttitaḥ sargo manoḥ svāyaṃbhuvasya te / pratisaṃdhiṃ tu vakṣyāmi tasya caivāparasya ca
Translation
अशा प्रकारे तुला स्वायंभुव मनूचा सर्ग सांगितला; आता त्याची व पुढीलची संधी (परिवर्तन) मी सांगतो।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम
कीत्तितःdescribed
कीत्तितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√कीर्त्/कीर्तय् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण
सर्गःcreation/section
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
स्वायंभुवस्यof Svāyambhuva
स्वायंभुवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; विशेषण-रूपेण मनोः (genitive apposition)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case), एकवचन; सर्वनाम—सम्प्रदान (dative: to you)
प्रतिसंधिम्the transition/junction
प्रतिसंधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिसंधि (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्रीलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), द्वितीया (2nd case), एकवचन
तुnow/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-निपात (particle)
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (particle)
अपरस्यof the other/next
अपरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; विशेषण—‘other/next’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)