Shloka 7
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
एते द्विजर्षयः प्रोक्ताश्चरकाध्वर्यवो द्विजाः / चैमिनिः सभरद्वाजः काव्यः पौष्यञ्जिरेव च
Transliteration
ete dvijarṣayaḥ proktāścarakādhvaryavo dvijāḥ / caiminiḥ sabharadvājaḥ kāvyaḥ pauṣyañjireva ca
Translation
हे द्विजर्षी ‘चरकाध्वर्यु’ म्हणून सांगितले आहेत—चैमिनी, सभरद्वाज, काव्य आणि पौष्यंजीही.
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
द्विजर्षयःtwice-born sages
द्विजर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: द्विजाः ऋषयः
प्रोक्ताःare declared/said
प्रोक्ताः:
Karta (कर्ता/Predicate complement)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having been said/declared'
चरकाध्वर्यवःCarakas and Adhvaryus
चरकाध्वर्यवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचरक + अध्वर्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: चरकाः च अध्वर्यवः च
द्विजाःtwice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चैमिनिःCaimini (Jaimini)
चैमिनिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सभरद्वाजःSa-bharadvāja (name / 'with Bharadvāja')
सभरद्वाजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस + भरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद/तत्पुरुष: भरद्वाजेन सह (with Bharadvāja) / 'Sa-bharadvāja' as a name
काव्यःKāvya (name)
काव्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पौष्यञ्जिर्Pauṣyañji (name)
पौष्यञ्जिर्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपौष्यञ्जि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पदान्ते 'पौष्यञ्जिः' इत्यर्थः, संहितायां 'पौष्यञ्जिरेव'
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)