Shloka 19
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
प्रातिमेधी च मार्गा च सुजाता च महातपा / लोपामुद्रा च धर्मज्ञा या च कोशीतिका स्मृता
Transliteration
prātimedhī ca mārgā ca sujātā ca mahātapā / lopāmudrā ca dharmajñā yā ca kośītikā smṛtā
Translation
प्रातिमेधी, मार्गा, सुजाता व महातपा; तसेच धर्मज्ञा लोपामुद्रा आणि ‘कोशीतिका’ म्हणून स्मरणीय अशी ती।
Word by Word
प्रातिमेधीPrātimedhī (name)
प्रातिमेधी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रातिमेधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
मार्गाMārgā (name)
मार्गा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमार्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
सुजाताSujātā (name)
सुजाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुजाता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
महातपाMahātapā (great ascetic; name)
महातपा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहातपा (प्रातिपदिक: महा + तपस्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् तपः यस्याः/या)
लोपामुद्राLopāmudrā (name)
लोपामुद्रा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
धर्मज्ञाknower of dharma
धर्मज्ञा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञा (प्रातिपदिक: धर्म + ज्ञ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य ज्ञा = knowing dharma)
याwho
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
कोशीतिकाKośītikā (name)
कोशीतिका:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकोशीतिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (क्त, क्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृता’ = ‘is remembered/called’