Shloka 10
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
कौशीतिः कङ्कमुद्गश्च कुण्डकः सपराशरः / लोभालोभश्च धर्मात्मा तथा ब्रह्म बलश्च सः
Transliteration
kauśītiḥ kaṅkamudgaśca kuṇḍakaḥ saparāśaraḥ / lobhālobhaśca dharmātmā tathā brahma balaśca saḥ
Translation
कौशीति, कंकमुद्ग, पराशरसहित कुंडक, धर्मात्मा लोभालोभ, तसेच ब्रह्म आणि बल—हेही होते.
Word by Word
कौशीतिःKauśīti
कौशीतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकौशीतिः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun
कङ्कमुद्गःKaṅka-Mudga (name)
कङ्कमुद्गः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकङ्क + मुद्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (नामरूपेण)
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction: and)
कुण्डकःKuṇḍaka
कुण्डकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकुण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun
सपराशरः(one) with Parāśara
सपराशरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस + पराशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सह-सम्बन्धः): ‘पराशरेण सह’
लोभालोभःLobha-Alobha (name)
लोभालोभः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलोभ + अलोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (नामरूपेण)
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (and)
धर्मात्माDharmātmā (righteous one)
धर्मात्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘धर्मः आत्मा यस्य सः’ (righteous-souled)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमार्थक (also/likewise)
ब्रह्मBrahma (name)
ब्रह्म:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper name used as noun
बलःBala (name)
बलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper name
चand
च:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (and)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun nominative singular