Shloka 40
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिरिज्या वर्णाश्रमास्तथा / शिष्टैराचर्यते यस्मान्मनुना च पुनः पुनः
Transliteration
trayī vārttā daṇḍanītirijyā varṇāśramāstathā / śiṣṭairācaryate yasmānmanunā ca punaḥ punaḥ
Translation
त्रयी (वेद), वार्ता, दंडनीती, इज्या आणि वर्ण-आश्रम—हे सर्व शिष्टांनी आणि मनुने पुनःपुन्हा आचरले आहे।
Word by Word
त्रयीthe triad (of Vedas); Vedic lore
त्रयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वार्त्ताlivelihood/economics (agriculture, trade, etc.)
वार्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवार्त्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दण्डनीतिःpolicy of punishment; governance
दण्डनीतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड + नीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दण्डस्य नीतिः)
इज्याworship; sacrifice
इज्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वर्णाश्रमाःvarṇas and āśramas
वर्णाश्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ण + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (वर्णाश्च आश्रमाश्च)
तथाand likewise; also
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकार (also; likewise)
शिष्टैःby the learned/virtuous
शिष्टैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
आचर्यतेis practised; is observed
आचर्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
यस्मात्because; since
यस्मात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्मात् इति पञ्चमी-एकवचनस्य अव्ययीभाव-प्रयोगः; causal/ablatival adverb (because/from which)
मनुनाby Manu
मनुना:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक (again)
पुनःrepeatedly
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (punaḥ punaḥ = repeatedly)