Shloka 17
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
उपयुक्ताः क्रियास्वेते यज्ञियास्विह सर्वशः / देवस्थानेषु जायन्ते तद्रूपा एव ते पुनः
Transliteration
upayuktāḥ kriyāsvete yajñiyāsviha sarvaśaḥ / devasthāneṣu jāyante tadrūpā eva te punaḥ
Translation
ये येथे यज्ञीय कर्मांत सर्वथा उपयोगात येतात, ते पुन्हा देवस्थानांत त्याच रूपाने जन्म घेतात।
Word by Word
उपयुक्ताःemployed; used
उपयुक्ताः:
विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootउप-युज् (धातु) → उपयुक्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; agreeing with implied subject
क्रियासुin rites/actions
क्रियासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; Locative plural
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
यज्ञियासुin sacrificial (rites)
यज्ञियासु:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; Locative plural; विशेषण to क्रियासु
इहhere
इह:
देशाधिकरण (locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
सर्वशःin every way; entirely
सर्वशः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
देवस्थानेषुin the abodes/temples of the gods
देवस्थानेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootदेव + स्थान (प्रातिपदिक-समास)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (देवानां स्थानानि); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; Locative plural
जायन्तेare born; arise
जायन्ते:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
तद्रूपाःof that form
तद्रूपाः:
विशेषण/विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootतद् + रूप (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष (तस्य रूपम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; predicate adjective
एवindeed
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)