Shloka 10
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
दैवतैः सहितैः सर्वैः सर्वसंभारसंभृतैः / तस्याश्वमेधे वितते समाजग्मुर्महर्षयः
Transliteration
daivataiḥ sahitaiḥ sarvaiḥ sarvasaṃbhārasaṃbhṛtaiḥ / tasyāśvamedhe vitate samājagmurmaharṣayaḥ
Translation
सर्व देवतांसह, सर्व सामग्रीने परिपूर्ण, त्याच्या विस्तृत अश्वमेध यज्ञात महर्षी एकत्र आले.
Word by Word
दैवतैःwith the deities
दैवतैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
सहितैःaccompanied, together
सहितैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह/√धा PPP ‘accompanied’)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
सर्वैःby all
सर्वैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
सर्वसंभारसंभृतैःfully supplied with all materials
सर्वसंभारसंभृतैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootसर्वसंभारसंभृत (प्रातिपदिक: सर्व + संभार + संभृत)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, बहुवचन; विशेषण; समासः तत्पुरुषः ‘सर्वैः संभारैः संभृतः’ (fully furnished with all requisites)
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
अश्वमेधेin the Aśvamedha sacrifice
अश्वमेधे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक: अश्व + मेध)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः तत्पुरुषः ‘अश्वस्य मेधः’
विततेwhen it was spread/extended (performed)
वितते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवितत (कृदन्त; √तन् PPP)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
समाजग्मुःassembled, came together
समाजग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदी
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक: महा + ऋषि)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; समासः कर्मधारयः ‘महान् ऋषिः’