Shloka 4
Bhūtasarga-Prakaraṇa
Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat
Devanagari script
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं शत्रुघ्नमेव च / कीर्त्तनं स्थिरकीर्तीनां सर्वेषां पुण्यकर्मणाम्
Transliteration
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ svargyaṃ śatrughnameva ca / kīrttanaṃ sthirakīrtīnāṃ sarveṣāṃ puṇyakarmaṇām
Translation
हे कीर्तन धन्य करणारे, यश देणारे, आयुष्य वाढविणारे, स्वर्गप्रद व शत्रुनाशक आहे; स्थिर कीर्ती असलेल्या सर्व पुण्यकर्मांचे हे गान आहे.
Word by Word
धन्यम्blessed, auspicious
धन्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective used predicatively
यशस्यम्fame-giving, glorious
यशस्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective
आयुष्यम्life-promoting, longevity-giving
आयुष्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective
स्वर्ग्यम्heavenly; leading to heaven
स्वर्ग्यम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective
शत्रुघ्नम्enemy-destroying
शत्रुघ्नम्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत्रु + घ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शत्रूणां घ्नः) used adjectivally
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/अवधारण (particle of emphasis)
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
कीर्त्तनम्praise; recitation; glorification
कीर्त्तनम्:
कर्म/विषय (Object/विषय)
TypeNoun
Rootकीर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
स्थिरकीर्तीनाम्of those of enduring fame
स्थिरकीर्तीनाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्थिर + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (स्थिरा कीर्तिः यस्य/येषां)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; adjective used substantively
पुण्यकर्मणाम्of virtuous deeds
पुण्यकर्मणाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुण्य + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (पुण्यं कर्म)