Shloka 5
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
यथा पुरूरवाश्चैव तर्पयामास वै पितॄन् / एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि पर्वाणि च यथाक्रमम्
Transliteration
yathā purūravāścaiva tarpayāmāsa vai pitṝn / etatsarvaṃ pravakṣyāmi parvāṇi ca yathākramam
Translation
जसा पुरूरवाने पितरांना तर्पण करून तृप्त केले, तसे हे सर्व मी सांगीन; आणि पर्वेही क्रमाने वर्णन करीन.
Word by Word
यथाas; just as
यथा:
सम्बन्ध (comparative)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as; just as)
पुरूरवाःPurūravas
पुरूरवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
तर्पयामासsatiated; offered oblations to
तर्पयामास:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; causative sense (णिच्) ‘to cause to be satisfied’
वैindeed
वै:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle: indeed)
पितॄन्the Pitṛs (ancestors)
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण—‘एतत्’ इति
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future/लृट्), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; उपसर्ग ‘प्र’
पर्वाणिthe lunar days/occasions (parvans)
पर्वाणि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यथाक्रमम्in due order
यथाक्रमम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा-क्रम (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb)