Shloka 26
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
कृष्णपक्षे यथा वेन्दोः कलाः पञ्चदश क्रमात् / पिबन्त्यंबुमयं देवास्त्रयस्त्रिंशत्तु छन्दनाः
Transliteration
kṛṣṇapakṣe yathā vendoḥ kalāḥ pañcadaśa kramāt / pibantyaṃbumayaṃ devāstrayastriṃśattu chandanāḥ
Translation
जसे कृष्णपक्षात चंद्राच्या पंधरा कला क्रमाने क्षीण होतात, तसे छन्दन नावाचे तेहतीस देव जलमय अंश पितात.
Word by Word
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootकृष्ण + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dark fortnight)
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/just as)
वेन्दोःof the moon
वेन्दोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of the moon’
कलाःdigits/parts (lunar phases)
कलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चदशfifteen
पञ्चदश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-समास (dvigu); प्रथमा, बहुवचन (agreeing with कलाः)
क्रमात्in sequence/gradually
क्रमात्:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in order/gradually’ (ablative of manner)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अम्बुमयम्water-formed (liquid)
अम्बुमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअम्बु + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (made of water)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रयस्त्रिंशत्thirty-three
त्रयस्त्रिंशत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयः + त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या (numeral), प्रथमा, बहुवचन (agreeing with देवाः); ‘thirty-three’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
छन्दनाःthe Chandanās (a class)
छन्दनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; जातिनाम (class-name)