Shloka 23
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
काव्याश्चैवोष्मपाश्चैव दिवाकीर्त्याश्च ते स्मृताः / ये ते पिबन्त्यमावस्यां मासिमासि सुधां दिवि
Transliteration
kāvyāścaivoṣmapāścaiva divākīrtyāśca te smṛtāḥ / ye te pibantyamāvasyāṃ māsimāsi sudhāṃ divi
Translation
काव्य, उष्मप आणि दिवाकीर्त्य—हे असे स्मृत आहेत; जे स्वर्गात दर महिन्याच्या अमावास्येला सुधेचे पान करतात.
Word by Word
काव्याःthe Kāvyas (a class of beings)
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; नाम (designation)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
उष्मपाःthe Uṣmapas
उष्मपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउष्मप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
दिवाकीर्त्याःthe Divākīrtyas
दिवाकीर्त्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवाकीर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
स्मृताःare remembered/are said to be
स्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are remembered/called’
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अन्वय (correlative pronoun)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अमावास्यायाम्on the new-moon day
अमावास्यायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कालाधिकरण (time-locative)
मासिin a month
मासि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण
मासिmonth after month
मासि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition) = ‘month after month’
सुधाम्nectar (sudhā)
सुधाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिविin heaven
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; देशाधिकरण (place-locative)