Shloka 46
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे
Transliteration
sūryāyutānāmayutaprabhāva namo 'stu te candrasahasragaura / namo 'stu te vajrapinākadhāriṇe namostu te deva hiraṇyavāsase
Translation
सूर्याच्या अयुतांइतका अयुत-प्रभाव असणाऱ्या, सहस्र चंद्रासारख्या गौरवर्णा—तुला नमस्कार। वज्र व पिनाक धारण करणाऱ्या, हे देव, हिरण्यवस्त्रधाऱ्या—तुला नमस्कार।
Word by Word
सूर्यायुतानाम्of ten-thousands of suns
सूर्यायुतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसूर्य + अयुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्याणाम् अयुतानि)
अयुतप्रभावO one of immense (ten-thousandfold) radiance
अयुतप्रभाव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootअयुत + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अयुतस्य प्रभावः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (salutation as interjection)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
चन्द्रसहस्रगौरO one fair as a thousand moons
चन्द्रसहस्रगौर:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootचन्द्र + सहस्र + गौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्राणां सहस्रस्य गौरः/गौरवर्णः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
वज्रपिनाकधारिणेto the bearer of the vajra and Pināka
वज्रपिनाकधारिणे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootवज्र + पिनाक + धारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वज्रं पिनाकं च धारयति इति)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
हिरण्यवाससेto the one clothed in gold
हिरण्यवाससे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootहिरण्य + वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यस्य वासः/वासः यस्य)