Shloka 141
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
सर्वरत्नमयं चैव शृङ्गमुत्तरमुत्तमम् / एवं कूटैस्त्रिभिः शैलः शृङ्गवानिति विश्रुतः
Transliteration
sarvaratnamayaṃ caiva śṛṅgamuttaramuttamam / evaṃ kūṭaistribhiḥ śailaḥ śṛṅgavāniti viśrutaḥ
Translation
उत्तर शिखर सर्वरत्नमय आणि परम उत्तम आहे; अशा रीतीने तीन कूटांनी युक्त तो शैल ‘शृङ्गवान्’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.
Word by Word
सर्वरत्नमयम्made of all kinds of jewels
सर्वरत्नमयम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: सर्वैः रत्नैः मयम् (made of all gems)
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphasis)
शृङ्गम्peak
शृङ्गम्:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दिक्-विशेषण
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एवम्thus
एवम्:
सम्बन्ध (manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
कूटैःwith peaks/summits
कूटैः:
करण (करण/instrument)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (or पुंलिङ्ग in some uses), तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन (plural)
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण (numeral adjective) कूटैः-विशेषण
शैलःthe mountain
शैलः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
शृङ्गवान्having peaks
शृङ्गवान्:
विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशृङ्गवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
इतिthus (called)
इति:
सम्बन्ध (quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)
विश्रुतःrenowned, well-known
विश्रुतः:
विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सामर्थ्य (renowned/known)