Shloka 107
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
लोकेनालोकवानेष निरालोकस्त्वलोकतः / लोकालोकं तु संधत्ते यस्मात्सुर्यपरिग्रहम्
Transliteration
lokenālokavāneṣa nirālokastvalokataḥ / lokālokaṃ tu saṃdhatte yasmātsuryaparigraham
Translation
लोकामुळे हा आलोकयुक्त आहे आणि आलोकामुळेच निरालोकही आहे; कारण सूर्याच्या परिग्रहास जोडून तो लोकालोकाची सीमा घडवितो।
Word by Word
लोकेनby/with the world (lighted region)
लोकेन:
Hetu (हेतु/instrumental-cause)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अलोकवान्having darkness; unlighted
अलोकवान्:
Visheshana (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootअलोकवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
एषःthis (one)
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
निरालोकःwithout light
निरालोकः:
Karta (कर्ता/predicate)
TypeAdjective
Rootनिर् + आलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-अव्यय (adversative particle)
अलोकतःfrom the dark side; from darkness
अलोकतः:
Apadana (अपादान/source)
TypeIndeclinable
Rootअलोकतः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादानार्थे (ablatival adverb: 'from darkness/from the unlighted side')
लोक-अलोकम्Lokāloka (the boundary of light and darkness)
लोक-अलोकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (name)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-अव्यय
संधत्तेjoins; connects; holds together
संधत्ते:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootसम् + धा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यस्मात्because of which; from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; सम्बन्ध-हेतु (relative: 'from which/because of which')
सूर्य-परिग्रहम्the sun’s sphere/extent (of reach)
सूर्य-परिग्रहम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sun's enclosure/extent)