Shloka 178
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
स एव सर्वत्र गतः सर्वस्थानेषु पूज्यते / भूमौ रसातले चैव आकाशे पवने ऽनले
Transliteration
sa eva sarvatra gataḥ sarvasthāneṣu pūjyate / bhūmau rasātale caiva ākāśe pavane 'nale
Translation
तोच सर्वत्र व्याप्त असून सर्व ठिकाणी पूज्य आहे—भूमीवर, रसातळात, आकाशात, वायूत आणि अग्नीत.
Word by Word
saḥhe/that one
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
evaindeed
eva:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle: indeed/only)
sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (everywhere)
gataḥgone/pervaded
gataḥ:
Kriyā/Predicate (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Root√gam (गम्) (धातु)
Formकृदन्त: क्त-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarva-sthāneṣuin all places
sarva-sthāneṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन; कर्मधारय: ‘sarvāṇi sthānāni’ (in all places)
pūjyateis worshipped
pūjyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (पूज्) (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद
bhūmauon the earth
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
rasātalein Rasātala (netherworld)
rasātale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrasātala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (and)
evaindeed
eva:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (indeed)
ākāśein the sky/space
ākāśe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootākāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
pavanein the wind/air
pavane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpavana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
analein fire
anale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन