Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 138
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
प्लक्षद्वीपे तु गोमेदः पर्वतस्तेन चौच्यते / शाल्मलिः शाल्मले द्वीपे पूज्यते सुमहाव्रतैः
Transliteration
plakṣadvīpe tu gomedaḥ parvatastena caucyate / śālmaliḥ śālmale dvīpe pūjyate sumahāvrataiḥ
Translation
प्लक्षद्वीपात ‘गोमेद’ नावाचा पर्वत आहे, म्हणून तो तसाच ओळखला जातो; शाल्मलद्वीपात ‘शाल्मली’ वृक्ष महान व्रतधारी लोक पूजतात.
Word by Word
प्लक्ष-द्वीपेin Plakṣa-dvīpa
प्लक्ष-द्वीपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्लक्ष (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: प्लक्षस्य द्वीपः (Plakṣa-island)
तुbut
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
गोमेदःGomeda (name)
गोमेदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोमेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby that; therefore
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, तृतीया (instrumental), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
शाल्मलिःŚālmali (name)
शाल्मलिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशाल्मलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शाल्मलेin Śālmala (named)
शाल्मले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाल्मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; विशेषणरूपेण द्वीपस्य
द्वीपेin the island
द्वीपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पूज्यतेis worshipped
पूज्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
सु-महा-व्रतैःby those of very great vows
सु-महा-व्रतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महा (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः: सु-महाव्रताः (very great vows/observances)