Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

यक्षसेनापतिः क्रूरो गुह्यकैः परिवारितः / पुण्या मन्दाकिनी चैव नदी स्वच्छोदका च या

yakṣasenāpatiḥ krūro guhyakaiḥ parivāritaḥ / puṇyā mandākinī caiva nadī svacchodakā ca yā

तो क्रूर यक्षसेनापती गुह्यकांनी वेढलेला असतो. तेथे पुण्य मन्दाकिनी नदी आणि स्वच्छ जलाची स्वच्छोदका नदीही आहे.

यक्षसेनापतिःcommander of the Yakṣa army
यक्षसेनापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष + सेनापति (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यक्षाणां सेनापतिः)
क्रूरःfierce
क्रूरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
गुह्यकैःby the Guhyakas
गुह्यकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगुह्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + वृ (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः
पुण्याholy
पुण्या:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
मन्दाकिनीMandākinī (river)
मन्दाकिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नदी-संज्ञा
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
नदीriver
नदी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
स्वच्छोदकाclear-watered
स्वच्छोदका:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वच्छ + उदक (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वच्छम् उदकं यस्याः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
याwhich
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम