Shloka 42
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
गोधा भद्राः करिङ्गाश्च मागधाश्चोत्कलैः सह / मध्यदेश्या जनपदाः प्रायशस्त्त्र कीर्त्तिताः
Transliteration
godhā bhadrāḥ kariṅgāśca māgadhāścotkalaiḥ saha / madhyadeśyā janapadāḥ prāyaśasttra kīrttitāḥ
Translation
गोध, भद्र, करिङ्ग आणि उत्कलांसह मागध—हे मध्यदेशातील जनपद येथे प्रायः सर्वच वर्णिले आहेत।
Word by Word
गोधाःthe Godhas
गोधाः:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootगोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ethnonym
भद्राःthe Bhadrās
भद्राः:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ethnonym
करिङ्गाःthe Kariṅgas
करिङ्गाः:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootकरिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ethnonym
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
मागधाःthe Magadhas
मागधाः:
कर्ता (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootमागध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ethnonym
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
उत्कलैःwith the Utkalas
उत्कलैः:
सहकारक (सह/Instrumental of accompaniment)
TypeNoun
Rootउत्कल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — ‘with the Utkalas’
सहtogether with
सह:
सहसम्बन्ध (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition ‘with’)
मध्यदेश्याःbelonging to the Madhyadeśa (middle region)
मध्यदेश्याः:
विशेषण (Adjectival to जनपदाः)
TypeAdjective
Rootमध्यदेश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — adjective qualifying जनपदाः (‘of the middle country’)
जनपदाःcountries, realms
जनपदाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘countries/territories’
प्रायशःmostly, generally
प्रायशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रायशस् (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb ‘for the most part’)
अत्रhere
अत्र:
देशाधिकरण (Locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb ‘here/in this context’)
कीर्तिताःmentioned, enumerated
कीर्तिताः:
कर्मणि-प्रयोग (Passive predicate)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘have been mentioned’ (elliptic passive with ‘जनपदाः’)