Shloka 75
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका / सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा
Transliteration
sarvā maṇimayī bhūmiḥ sūkṣmakāñcanavālukā / sarvartusukhasaṃpannā nniṣpaṅkā nīrajā śubhā
Translation
तेथील सर्व भूमी मणिमय आहे, तिची वाळू सूक्ष्म सुवर्णकणांसारखी आहे। ती सर्व ऋतूंच्या सुखांनी संपन्न, चिखलरहित, निर्मळ व शुभ आहे।
Word by Word
sarvāentire, all
sarvā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), एकवचन; विशेषण (agreeing with भूमिः)
maṇimayīmade of gems
maṇimayī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmaṇi-maya (प्रातिपदिक; मणि + मय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (भूमिः)
bhūmiḥthe earth/ground
bhūmiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sūkṣma-kāñcana-vālukāhaving fine golden sand
sūkṣma-kāñcana-vālukā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūkṣma + kāñcana + vālukā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-कर्मधारयः (सूक्ष्मा च सा काञ्चनवालुका च) विशेषण (भूमिः)
sarva-ṛtu-sukha-saṃpannāendowed with happiness in all seasons
sarva-ṛtu-sukha-saṃpannā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva + ṛtu + sukha + saṃpanna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्धः (सर्वेषु ऋतुषु सुखेन संपन्ना) विशेषण (भूमिः)
niṣpaṅkāfree from mud
niṣpaṅkā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣ-paṅka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्/निष्-पूर्वक-तत्पुरुषः (पङ्करहित) विशेषण (भूमिः)
nīrajāwater-born; lotus-like
nīrajā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīra-ja (प्रातिपदिक; नीर + ज)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (नीरात् जाता/नीरे जाता) विशेषण (भूमिः)
śubhāauspicious, beautiful
śubhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (भूमिः)