Shloka 71
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे / कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्
Transliteration
uttare vai śṛṅgāvataḥ samudrasya ca dakṣiṇe / kuravastatra tadvarṣaṃ puṇyaṃ siddhaniṣevitam
Translation
शृंगावत पर्वताच्या उत्तरेस आणि समुद्राच्या दक्षिणेस ‘कुरु’ नावाचे ते वर्ष आहे; ते पवित्र असून सिद्धांनी सेविलेले आहे।
Word by Word
उत्तरेin the north (on the northern side)
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; देश/दिक्-अधिकरण (locative)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/प्रसिद्ध्यर्थक अव्यय (emphatic particle)
शृङ्गावतःof Śṛṅgavat (mountain/region)
शृङ्गावतः:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशृङ्गावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दक्षिणेin the south (on the southern side)
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; देश/दिक्-अधिकरण (locative)
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; जनपद/जनसमूहवाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (demonstrative)
वर्षम्region/varṣa (country)
वर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object)
पुण्यम्holy/meritorious
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
सिद्धनिषेवितम्frequented by Siddhas
सिद्धनिषेवितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसिद्ध + नि-सेव् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सिद्धैः निषेवितम्’ इति तृतीया-तत्पुरुषार्थ (frequented by the Siddhas)