Shloka 58
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः / तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः
Transliteration
bhadraśālavanaṃ cātra kālāmrastu mahādrumaḥ / tatra te puruṣāḥ svetā mahotsāhā balānvitāḥ
Translation
येथे भद्रशालाचे वन आहे आणि कालाम्र नावाचा महाद्रुमही आहे. तेथील पुरुष श्वेतवर्ण, महान उत्साहाचे व बलवान आहेत.
Word by Word
भद्रशालवनम्forest of bhadraśāla trees
भद्रशालवनम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभद्रशाल (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुष-समास (भद्रशालानां वनम्)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
कालाम्रःkālāmr(a) (black mango tree)
कालाम्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + आम्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय-समास (कालः आम्रः = black mango tree)
तुindeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
महाद्रुमःa great tree
महाद्रुमः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate/apposition to kālāmr(a)ḥ)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय-समास (महान् द्रुमः)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
तेthey/those
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (pronoun: they/those)
पुरुषाःmen/people
पुरुषाः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to te)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
श्वेताःwhite/fair
श्वेताः:
विशेषण (Adjective of puruṣāḥ)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
महोत्साहाःof great energy/enthusiasm
महोत्साहाः:
विशेषण (Adjective of puruṣāḥ)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उत्साह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (महान् उत्साहः येषाम्)
बलान्विताःendowed with strength
बलान्विताः:
विशेषण (Adjective of puruṣāḥ)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; तत्पुरुष-समास (बलेन अन्विताः = endowed with strength)