Shloka 48
Pṛthivy-Āyāma-Vistara (Extent of the Earth) and Jambūdvīpa–Navavarṣa Description
Devanagari script
भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः / तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः
Transliteration
bhuvanairāvṛtaḥ sarvo jātarūpamayaiḥ śubhaiḥ / tatra devagaṇāḥ sarve gandharvoragarākṣasāḥ
Translation
तो सर्वत्र शुभ सुवर्णमय भुवनांनी आवृत आहे; तेथे सर्व देवगण, गंधर्व, उरग आणि राक्षस आहेत.
Word by Word
भुवनैःby worlds; with worlds
भुवनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — by/with worlds
आवृतःsurrounded
आवृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — covered/surrounded
सर्वःentire
सर्वः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — all, entire
जातरूप-मयैःmade of gold
जातरूप-मयैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजातरूप + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — made of gold (jātarūpa)
शुभैःauspicious; splendid
शुभैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — auspicious, splendid
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण — there
देवगणाःhosts of gods
देवगणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — groups of gods
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — all
गन्धर्व-उरग-राक्षसाःGandharvas, Nāgas, and Rakshasas
गन्धर्व-उरग-राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व + उरग + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Gandharvas, serpents, and Rakṣasas