Shloka 74
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्
Transliteration
svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvaṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ / evaṃ svāyaṃ bhuvaḥ sargo yenedaṃ pūritaṃ jagat
Translation
स्वायंभुव मन्वंतरापूर्वी शेकडो, मग हजारो (सृष्टी) झाल्या. अशा प्रकारे स्वायंभुवाची सृष्टी यामुळे हे जग भरून गेले.
Word by Word
स्वायम्भुवेin (the time of) Svāyambhuva
स्वायम्भुवे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन, पुंलिङ्ग
अन्तरेin the interval (manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
पूर्वम्formerly/before
पूर्वम्:
Adhikarana (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
शतशःby hundreds
शतशः:
Sambandha (सम्बन्ध/quantifier)
TypeIndeclinable
Rootशतशः (अव्यय)
Formपरिमाण-अव्यय (distributive adverb: 'by hundreds')
अथthen/and
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-अव्यय (conjunctive particle: 'then/and')
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Sambandha (सम्बन्ध/quantifier)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशः (अव्यय)
Formपरिमाण-अव्यय (distributive adverb: 'by thousands')
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb of manner)
स्वायम्भुवःof Svāyambhuva
स्वायम्भुवः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन, पुंलिङ्ग
सर्गःcreation/emanation
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन, पुंलिङ्ग
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (contextual)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता; passive subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
पूरितम्was filled
पूरितम्:
Kriya (क्रिया/Predicate participle)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; कर्मणि-प्रयोग
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता; apposition to इदम्)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग