Shloka 15
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ / महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः
Transliteration
dhātakiścāpi dvāvetau putrau putravatā varau / mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ
Translation
धातकीसह त्या श्रेष्ठ पुत्रवानाचे दोन पुत्र होते. त्या महात्म्याच्या नावावरून ‘महावीत’ हे वर्ष प्रसिद्ध झाले.
Word by Word
धातकिःDhātaki (name)
धातकिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधातकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक अव्यय (particle: also/even)
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन; संख्याविशेषण
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन; सर्वनाम (pronoun)
पुत्रौsons
पुत्रौ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to एतौ)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन
पुत्रवताby the one who had sons (i.e., by the father)
पुत्रवता:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपुत्रवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; 'पुत्रवत्' = having sons
वरौexcellent, noble
वरौ:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन; गुणवाचक विशेषण
महावीतम्Mahāvīta (name)
महावीतम्:
Karma (कर्म/Object; with उच्यते/स्मृतम् implied)
TypeNoun
Rootमहावीत (प्रातिपदिक: महा+वीत)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् वीतः इति)
स्मृतम्is called/known as
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'called/remembered'
वर्षम्region/varṣa (division of land)
वर्षम्:
Karma (कर्म/Object; thing named)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (करण/Instrument; 'by name')
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive qualifier of तस्य)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक: महा+आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)