Shloka 43
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
अनीकवान् वाजसृक् च रक्षोहा चष्टिकृत्तथा / सुरभिर्वसुरन्नादो प्रविष्टो यः स रुकमराट्
Transliteration
anīkavān vājasṛk ca rakṣohā caṣṭikṛttathā / surabhirvasurannādo praviṣṭo yaḥ sa rukamarāṭ
Translation
अनीकवान्, वाजसृक्, रक्षोहा आणि चष्टिकृत; तसेच सुरभि, वसुर, अन्नाद—यांत जो प्रविष्ट आहे, तो ‘रुकमराट्’ म्हणून ओळखला जातो.
Word by Word
अनीकवान्Anīkavān (name)
अनीकवान्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनीकवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name/epithet
वाजसृक्Vājasṛk (name)
वाजसृक्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाजसृज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name (stem in -j, nom sg -k)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
रक्षोहाRakṣohā (demon-slayer; name)
रक्षोहा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + हन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (object + agent) = 'slayer of demons'
चष्टिकृत्Caṣṭikṛt (name)
चष्टिकृत्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootचष्टि (प्रातिपदिक) + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (determinative) 'maker/doer of caṣṭi' (name/epithet)
तथाlikewise/also
तथा:
समुच्चय/अनुक्रम (Sequencing adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सुरभिःSurabhi (name)
सुरभिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name
वसुःVasu (name)
वसुः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name
अन्नादःAnnāda (food-eater; name)
अन्नादः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + आद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष = 'eater of food' (epithet/name)
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
विशेषण (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रविष्ट (कृदन्त; प्र-√विश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्यय; 'entered'
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; relative pronoun
सःhe/that one
सः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; correlative pronoun
रुकमराट्Rukmarāṭ (name; golden king)
रुकमराट्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक) + राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष = 'golden king/sovereign' (proper name/epithet)